6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun (“Kanun”) gereğince,
alıcıların teslimat tarihinden itibaren 14 gün içinde herhangi bir gerekçe
göstermeksizin cayma haklarını kullanarak ürünleri iade etme hakkı vardır.
1. TAKSİTLE SATIŞ SÖZLEŞMELERİNDE TÜKETİCİNİN CAYMA HAKKI
Taksitle satış sözleşmelerine ilişkin hükümler Kanunun 17. maddesinde,
cayma hakkı ise 18. maddesinde düzenlenmiştir.
14.01.2015 tarihli Resmi Gazete’de Taksitle Satış Sözleşmeleri Hakkında
Yönetmelik yayımlanmıştır.
Buna göre;
Cayma Hakkı
(1) Tüketici, yedi gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai
şart ödemeksizin taksitle satış sözleşmesinden cayma hakkına sahiptir.
(2) Cayma hakkı süresi;
– Hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde sözleşmenin kurulduğu gün,
– Mal teslimine ilişkin sözleşmelerde ise tüketicinin veya tüketici
tarafından belirlenen üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar.
Tüketici, sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre
içinde de cayma hakkını kullanabilir.
(3) Mal teslimi ile hizmet ifasının birlikte yapıldığı sözleşmelerde,
mal teslimine ilişkin cayma hakkı hükümleri uygulanır.
(4) Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin, cayma hakkı süresi
içinde satıcıya veya sağlayıcıya yazılı olarak ya da kalıcı veri
saklayıcısı ile yöneltilmesi yeterlidir.
Satıcı veya sağlayıcı, tüketicinin cayma hakkı konusunda
bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür.
(5) Satıcı cayma süresi içinde malı tüketiciye teslim etmişse,
tüketici malı yalnızca olağan bir gözden geçirmenin gerektirdiği ölçüde
kullanabilir. Olağan gözden geçirme, malın ilk incelemesini kapsar.
Malın mutat olarak kullanılması halinde tüketici cayma hakkını
kullanamaz.
(6) Cayma hakkı süresi sona ermeden önce, tüketicinin onayı ile hizmetin
ifasına başlanan hizmet sözleşmelerinde cayma hakkı kullanılamaz.
(7) Tüketicinin satıcıyı bulduğu finansal kiralama işlemlerinde cayma
hakkı kullanılamaz.
(8) Kanunda düzenlenen diğer sözleşmelere ilişkin tüketici lehine olan
cayma hakkı hükümleri saklıdır.
Cayma Hakkının Kullanılmasının Sonuçları
(1) Tüketicinin cayma hakkını kullanması durumunda satıcı veya sağlayıcı,
cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren yedi gün içinde
tahsil edilen bedeli ve tüketiciyi borç altına sokan her türlü belgeyi,
tüketiciye hiçbir masraf yüklemeksizin iade etmekle yükümlüdür.
(2) Cayma hakkını kullanan tüketici, sözleşme konusu malı cayma hakkını
kullandığı tarihten itibaren yedi gün içinde satıcıya iade etmekle
yükümlüdür. Aksi halde tüketici cayma hakkını kullanmamış sayılır.
(3) Cayma hakkının kullanılması durumunda iade masrafları tüketiciye
aittir.
2. MESAFELİ SÖZLEŞMELERDE TÜKETİCİNİN CAYMA HAKKI
Mesafeli sözleşmelere ilişkin hükümler Kanunun 48. maddesinde
düzenlenmiştir. Mesafeli sözleşmeler, işyeri dışında yapılan sözleşmeler
gibi tüketici açısından riskler içermektedir.
Mesafeli sözleşmelerde taraflar hiç karşılaşmaz.
Tüketici, sözleşmeyi telefon, internet veya benzeri yollarla kurar ve
satıcıyı yüz yüze görmez. Bu nedenle tüketicinin yeterince
bilgilendirilmesi ve cayma hakkı tanınması gerekmektedir.
27.11.2015 tarihli Resmi Gazete’de Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği
yayımlanmıştır.
Cayma Hakkı
(1) Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve
cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir.
(2) Cayma hakkı süresi;
– Hizmet sözleşmelerinde sözleşmenin kurulduğu gün,
– Mal teslimine ilişkin sözleşmelerde ise tüketicinin veya üçüncü kişinin
malı teslim aldığı gün başlar.
(3) Cayma süresi;
a) Tek sipariş olup ayrı ayrı teslim edilen mallarda son malın teslim
edildiği gün,
b) Birden fazla parçadan oluşan mallarda son parçanın teslim edildiği gün,
c) Belirli süreli teslimlerde ilk malın teslim edildiği gün esas alınır.
(4) Malın satıcı tarafından taşıyıcıya teslimi, tüketiciye teslim sayılmaz.
(5) Mal teslimi ile hizmet ifasının birlikte yapıldığı sözleşmelerde,
mal teslimine ilişkin cayma hükümleri uygulanır.
Eksik Bilgilendirme
(1) Satıcı veya sağlayıcı, cayma hakkı konusunda tüketicinin
bilgilendirildiğini ispatlamakla yükümlüdür.
(2) Tüketici gerektiği şekilde bilgilendirilmezse, cayma hakkı süresi
bir yıl uzar. Bilgilendirmenin yapılması halinde 14 günlük süre o tarihten
itibaren başlar.
Cayma Hakkının Kullanımı
(1) Cayma bildiriminin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı ile yapılması
yeterlidir.
(2) Tüketici, cayma formu veya açık bir beyan ile cayma hakkını
kullanabilir.
(3) Satıcı, internet üzerinden yapılan cayma taleplerinin kendisine
ulaştığını derhal teyit etmek zorundadır.
(4) Cayma hakkının kullanıldığına dair ispat yükümlülüğü tüketiciye aittir.
Satıcı veya Sağlayıcının Yükümlülükleri
(1) Satıcı veya sağlayıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten
itibaren 14 gün içinde tahsil edilen tüm bedelleri iade etmekle
yükümlüdür.
(2) İade, tüketicinin kullandığı ödeme yöntemiyle ve tek seferde yapılır.
(3) Satıcının belirttiği taşıyıcı ile yapılan iadelerde tüketici iade
masraflarından sorumlu tutulamaz.
Tüketicinin Yükümlülükleri
(1) Tüketici, cayma bildiriminden itibaren 10 gün içinde malı satıcıya
geri göndermekle yükümlüdür.
(2) Tüketici, cayma süresi içinde malı talimatlara uygun kullanması
halinde oluşan değişikliklerden sorumlu değildir.
Cayma Hakkının İstisnaları
Aşağıdaki sözleşmelerde cayma hakkı kullanılamaz:
a) Finansal piyasalara bağlı fiyatı değişen ürünler
b) Kişiye özel hazırlanan ürünler
c) Çabuk bozulabilen ürünler
ç) Ambalajı açılmış hijyen ürünleri
d) Ayrıştırılamayan ürünler
e) Ambalajı açılmış kitap, dijital içerik ve yazılım ürünleri
f) Gazete ve dergi abonelikleri
g) Konaklama, araç kiralama, etkinlik hizmetleri
ğ) Anında ifa edilen dijital hizmetler
h) Cayma süresi dolmadan ifasına başlanan hizmetler
